شاید زمان زیادی از دورانی که انسانها شروع به ساخت خانههایشان با سنگ کردهاند میگذرد. اما اگر همین امروز هم نگاهی به اطرافتان بیندازید میبینید که چطور انواع سنگ در ساخت بخشهای مختلف خانهها و ساختمانها به کار میروند. انواع سنگ ساختمانی ویژگیهای متنوعی داشته و کاربردهای متفاوتی از همدیگر دارند.
در این مقاله سعی داریم از زوایای مختلف به بررسی سنگهای ساختمانی بپردازیم. ابتدا به سراغ کاربردهای این سنگها میرویم تا متوجه گستردگی این کاربردها شده و به اهمیت سنگها در ساختمانسازی پی ببرید. در بخش بعدی برخی از انواع سنگهای ساختمانی را به شما معرفی خواهیم کرد. در انتها بهطور کلی به ویژگیهای مهم سنگهای ساختمانی اشارهای خواهیم داشت.
در خصوص گستردگی، کاربرد سنگ ساختمانی از کف یک بنا شروع میشود و به سقف آن میرسد. دلیل تنوع در انواع سنگها نیز همین کاربردهای متفاوت آنهاست. اما این کاربردها کدامند؟
بررسی کاربرد سنگهای ساختمانی را از کف شروع کردیم. با وجود انواع کفپوشهای مدرن نظیر پارکتها و سرامیک، لمینت و … سنگها هنوز یکی از گزینه های پرطرفدار برای این بخش از خانهاند. در حقیقت سنگها به دلیل زیبایی خاصی که دارند بخش مهمی از جذابیت دکوراسیون داخلی ساختمانهای اداری و مسکونی را به دوش میکشند.
کاربرد سنگها به عنوان کفپوش معمولاً باعث میشود افراد در انتخاب دکوراسیون داخلی به معماری کلاسیک روی بیاورند. نکتهی قابل توجه دیگر نوع سنگهای مورد استفاده در این بخش از ساختمان است. سنگهای ساختمانی مورد استفاده در کف و همچنین پلکان ساختمانها باید از مقاومت بالایی در برابر ضربه برخوردار باشند. از طرفی به دلیل رفتوآمد فراوان مقاومت این سنگها در برابر سایش بسیار مهم است.
قابلیت شستوشو نیز یکی از ویژگیهای برجسته در این سنگها به حساب میآید. بهگونهای که این سنگها نباید در تماس با مواد شوینده و اسیدی آسیب ببینند. به همین دلیل سنگهایی نظیر سنگهای مرمریت و همچنین گرانیت انتخابهای مناسبی برای استفاده به عنوان کفپوش هستند.
سنگهای مورد استفاده در سطح داخلی معمولاً سنگهای با مساحت و ابعاد بالاتر هستند. از طرفی این سنگها باید زیبایی و طرحها و رگههای درخوری داشته باشند تا در این بخش ساختمان به کار روند. همچون مورد قبلی این نوع از سنگهای ساختمانی نیز باید قابلیت شستوشو داشته باشند.
البته استفاده از سنگ بر روی دیوارهای داخلی معمولاً در قسمتهای خاصی از خانه رواج دارد. برای مثال سرویسهای بهداشتی و حمام یکی از مواردیست که در ساخت نمای دیوار آنها از سنگ ساختمانی استفاده میشود. یکی دیگر از اماکنی که استفاده از سنگ ساختمانی در دیوار داخلی آن به فراوانی به چشم میخورد سالنهای غذاخوری و آشپزخانههای صنعتیست.
این مورد شاید آشناترین کاربرد سنگهای ساختمانی باشد. کافیست در هنگام عبور و مرور در سطح شهر نگاهی به ساختمانهای مسکونی، اداری و … بیندازید تا با انواع سنگ ساختمانی نصب شده بر دیوارها مواجه شوید.
دلیل این امر تنوع در رنگ و زیبایی این سنگهاست که به ساختمانها جلوهای دیگر میدهد و به کمک معماری ساختمان آمده و جذابیت آن را دوچندان میکند. این سنگها به دلیل قرار گرفتن مداوم در برابر شرایط محیطی نظیر باد، باران، تابش آفتاب، گرد و خاک و … باید از مقاومت و کیفیت بالایی برخوردار باشند. یکی از سنگهای مناسب برای استفاده در نمای خارجی ساختمان سنگ تراورتن است.
این کاربرد سنگ را شاید کمتر از موارد دیگر آن دیده باشید. برای مثال در این زمینه میتوان به کاربرد سنگ در طراحی شومینه، ایجاد قاب برای اجزای مختلف خانه نظیر پنجرهها، ستون، دور قاب دربها و … اشاره کرد. برای چنین کاربردهایی معمولاً از سنگ آنتیک استفاده میشود که کوچک بودن ابعاد آن دست طراح را برای ایجاد اشکال مختلف باز میگذارد.
همانطور که میتوان حدس زد دلیل این تنوع در کاربرد سنگهای ساختمانی، وجود انواع مختلفی از این مصالح است. بدیهیست که سنگهای به کار رفته در هر یک موارد بالا از ویژگیهای خاصی برخوردار هستند و شرایط نگهداری، نصب و … آنها نیز با یکدیگر متفاوت است. برای درک بیشتر موضوع انواع سنگ ساختمانی را معرفی میکنیم و ویژگیهای آنها را به صورت کلی بررسی خواهیم کرد.
سنگ مرمریت تنوع رنگی بسیار بالایی دارد. این سنگ در رنگهای زیر یافت میشود:
دوام این سنگ را میتوان نسبت به اغلب انواع سنگهای ساختمانی در برابر آب و همچنین آلودگیها کمتر دانست. نکتهی دیگر که در خصوص ظاهر این سنگ باید به آن اشاره کنیم سطح شیشهای یا به اصطلاح آینهای آن است. این خاصیت سنگ مرمر به دلیل صیقلپذیری و نرمتر بودن آن است. رنگهای زیبای این سنگ در کنار این خصیصهی مهم، سنگ مرمریت را به انتخابی بینظیر در طراحی داخلی و کفپوش و پلکان بدل کرده است.
برخی از افراد تصور میکنند که سنگ مرمر و مرمریت یکسانند. در حالی که این دو نوع سنگ از جهات مختلفی با یکدیگر تفاوت دارند. برای مثال میتوان به تفاوت در سختی آنها اشاره کرد. سختی سنگ مرمر از سنگ مرمریت به مراتب بیشتر است. از طرفی تنوع رنگی سنگ مرمریت در مرمر دیده نمیشود و این سنگ تنها به رنگ سفید شفاف وجود دارد. شفافیت این سنگ به گونهایست که میتواند نور را از خود عبور دهد.
همچنین گفتنیست که قیمت سنگ مرمر بسیار بیشتر از سنگ مرمریت است و به همین دلیل این سنگ در موارد معدود و در ساختمانهای بسیار لوکس مورد استفاده قرار میگیرد. مقاومت و سختی مرمر بسیار بالاست و عدم نفوذپذیری در برابر رطوبت از آن سنگ نمایی با کیفیت ساخته است.
همانطور که در بخشهای قبل گفته شد، یکی از سنگهای مناسب برای نماکاری ساختمان، سنگ تراورتن است. البته توصیه میشود که از این سنگ بیشتر در مناطق با آبوهوای گرم به عنوان نما استفاده شود. تراورتن نوعی سنگ رسوبیست که بافتی بلوری داشته و از سختی مناسبی نیز برخوردار است. از نکات مهمی که در خصوص تراروتن باید به آن اشاره کرد لغزنده بودن آن است. این ویژگی به ویژه در زمان خیس شدن و شستوشو بیشتر شده و باعث شده است نتوان از تراورتن به عنوان کفپوش استفاده کرد.
قابلیت برشکاری دیگر خصوصیت سنگ تراورتن است. طرح این سنگ غالباً ابر و بادیست که ظاهری بسیار زیبا به آن میبخشد.
سنگ گرانیت یکی از پرکاربردترین سنگهای ساختمانیست. این سنگ مقاومت بسیار بالایی در برابر رطوبت و عوامل خارجی دارد. همچنین استحکام بالای این سنگ باعث شده است استفاده از آن به عنوان کفپوش نیز گزینهای مناسب باشد.
اما این سختی تنها به عنوان یک مزیت شناخته نشده و باعث میشود برش و استخراج آن هزینهی بیشتری بطلبد و بهطبع قیمت آن بیشتر باشد. قابلیت صیقل خوردن این سنگ زیبایی ویژهای به آن میدهد و باعث میشود نماکاری با آن جذابیت معماری ساختمان را بالا ببرد.
در ادامه فاکتورهایی را که در سنگهای ساختمانی مورد توجهند و ویژگیهای مهم آنها را معرفی میکنیم. این ویژگیها در انتخاب سنگ مناسب برای هر کاربردی تاثیر میگذارند.
اینها تنها بخش کوچکی از انواع سنگها اما پرکاربردترین آنها بودند. سنگهای مختلف دیگری نظیر کوارتزیت، ماسه سنگ، لایم استون، توف، گابرا، سنگ دیوریت و … در صنعت ساختمانسازی کاربردهای خاصی دارند.
همچنین کاربردهای سنگ ساختمانی تنها به مواردی که در این مقاله ذکر کردیم خلاصه نشده و کاربردهایی نظیر استفاده از سنگ در دیوار و شالوده و همچنین استفاده از آنها به عنوان سنگ کابینت و … از دیگر مواردی هستند که میتوان از آنها نام برد.
